پوست انسان به عنوان بزرگترین عضو بدن، نقش مهمی در سلامت و زیبایی دارد. برای حفظ شادابی و رفع مشکلات پوستی، نخستین گام شناخت نوع پوست است. متخصصان پوست عموماً پوست را به پنج نوع اصلی تقسیمبندی میکنند: خشک، چرب، نرمال (معمولی)، مختلط و حساس.نوع پوست هر فرد عمدتاً توسط عوامل ژنتیکی تعیین میشود، اگرچه عوامل محیطی، سن و هورمونها نیز میتوانند در وضعیت پوست تأثیرگذار باشند و حتی در گذر زمان نوع پوست را تغییر دهند.در این مقاله به معرفی هر یک از انواع پوست و ویژگیهای آنها، مشکلات رایج پوستی (مانند آکنه، لک، خشکی، حساسیت، اگزما، روزاسه و …)، ارتباط نوع پوست با این مشکلات، و همچنین نحوهی آمادهسازی پوست برای مراقبت و پاکسازی متناسب با نوع پوست میپردازیم. این راهنما بهویژه برای افرادی تهیه شده که به دنبال یادگیری آموزش فیشیال و پاکسازی صورت بهمراه بهبود مراقبت روزانه از پوست خود هستند.
انواع مختلف پوست و ویژگیهای آنها
نوع پوست شما منعکسکننده میزان چربی (سبوم) طبیعی تولیدشده در پوست، میزان رطوبت (آب) موجود در آن و درجهی حساسیت پوست است. هر نوع پوست ویژگیهای متمایزی دارد که با دانستن آنها میتوانید نیازهای پوست خود را بهتر درک کنید. در ادامه پنج نوع اصلی پوست و خصوصیات هر کدام شرح داده شده است:
پوست نرمال (معمولی)
پوست نرمال به پوستی متعادلی گفته میشود که نه خیلی چرب است و نه خیلی خشک بافتی نرم و صاف دارد، منافذ آن ریز و غیر قابل مشاهده بوده و گردش خون در آن به خوبی انجام میشود؛ بنابراین رنگ پوست سالم و یکنواخت و شفاف به نظر میرسد. پوست نرمال فاقد هرگونه نقص یا جوش قابل توجه است و نسبت به عوامل خارجی مقاومت مناسبی نشان میدهد. افرادی که پوست نرمال دارند معمولاً نه به آکنه مستعدند و نه واکنشهای حساسیتی خاصی در پوستشان مشاهده میشود.به بیان دیگر، پوست نرمال به طور طبیعی نه خیلی براق و چرب است و نه احساس کشیدگی و خشکی در آن وجود دارد. البته باید توجه داشت که با افزایش سن، حتی پوستهای نرمال نیز ممکن است به تدریج خشکتر شوند؛ بنابراین مراقبت و حفظ رطوبت برای این نوع پوست نیز در طول زمان اهمیت دارد.
پوست خشک
پوست خشک به پوستی گفته میشود که میزان تولید چربی طبیعی در آن کمتر از حد معمول است. کاهش ترشح چربی باعث اختلال در حفظ رطوبت پوست و تضعیف سد محافظ آن در برابر عوامل خارجی میشود. به همین دلیل، پوست خشک اغلب دچار کمبود لیپیدهای ضروری بوده و نمیتواند رطوبت را به خوبی در خود نگه دارد. مشخصههای پوست خشک شامل حس کشیدگی و زبری در پوست بوده و ظاهر آن کدر یا مات به نظر میرسد. افرادی که پوست خشک دارند ممکن است متوجه پوستهپوسته شدنهای ریز یا یک ناحیه قرمز و ملتهب روی پوست شوند و در مواردی خشکی شدید میتواند به پوستهریزی و حتی ترکهای کوچک در سطح پوست منجر شود.
پوست خشک عموماً نازکتر بوده و خاصیت ارتجاعی کمتری دارد؛ به همین دلیل خطوط ریز و چین و چروکها در این نوع پوست زودتر نمایان میشوند. عوامل مختلفی میتوانند موجب تشدید خشکی پوست شوند؛ برای مثال قرار گرفتن در هوای سرد و خشک، رطوبت کم محیط یا شستوشوی مکرر با آب داغ از عوامل محیطی شایع در ایجاد خشکی پوست هستند.به علاوه، با بالا رفتن سن همهی انواع پوست به طور طبیعی خشکتر میشوند.زنان نیز نسبت به مردان بیشتر دچار خشکی پوست میگردند. پوست خشک اگر به خوبی مراقبت نشود، ممکن است دچار تحریکپذیری، خارش و قرمزی شود و در موارد حاد ترکهای عمیق آن میتوانند مستعد عفونت یا اگزما شوند. بنابراین مراقبت مداوم، حفظ رطوبت و استفاده از محصولات محافظ و مرطوبکننده برای این نوع پوست ضروری است.
پوست چرب
پوست چرب برعکس پوست خشک، چربی را به مقدار زیادی تولید می کند. این تولید بیش از حد چربی که به اصطلاح سبوره نام دارد باعث می شود سطح پوست براق و روغنی به نظر برسد. پوست چرب معمولاً ظاهری ضخیم تر داشته و رنگ آن ممکن است کمی کدرتر یا کم رنگ تر باشد (به دلیل گردش خون کمتر در سطح پوست). منافذ پوست چرب بزرگ و قابل مشاهده هستند و به دلیل تجمع چربی اضافی و سلول های مرده، این منافذ به راحتی مسدود می شوند.
در نتیجه، پوست چرب مستعد بروز انواع جوش و آکنه است؛ از بسته شدن منفذ پوست با چربی و سلول های مرده گرفته تا جوش های التهابی بزرگ تر. افراد دارای پوست چرب اغلب تعداد قابل توجهی جوش در ناحیه صورت (به ویژه در پیشانی، بینی و چانه) مشاهده میکنند و حتی ممکن است در نواحی گردن، شانه ها، پشت و سینه نیز جوش بزنند. علت اصلی پوست چرب معمولاً عوامل ژنتیکی و هورمونی است و به همین دلیل در دوره نوجوانی و اوایل جوانی (زیر ۳۰ سال) بسیار شایع تر است.
برای کنترل این نوع پوست و کاهش بروز آکنه، استفاده از روتین های تخصصی و اصولی اهمیت بالایی دارد و آشنایی با آموزش فیشیال پوست چرب می تواند نقش مؤثری در پاکسازی عمقی منافذ، تنظیم ترشح چربی و بهبود سلامت کلی پوست ایفا کند. البته خبر خوب برای دارندگان پوست چرب آن است که چربی بیشتر گاهی می تواند روند تشکیل چین و چروک را به تأخیر بیندازد؛ طبق نظر متخصصان پوست، افراد با پوست چرب معمولاً نشانه های پیری و خطوط ریز را دیرتر تجربه می کنند. با این حال، بزرگ ترین چالش پوست های چرب کنترل درخشندگی اضافی و جلوگیری از انسداد منافذ و ایجاد آکنه است که نیازمند مراقبت روزانه مناسب می باشد.
پوست مختلط
پوست مختلط ترکیبی از چند نوع پوست در مناطق مختلف صورت است. در واقع افراد با پوست مختلط متوجه ناهماهنگی در چربی و خشکی بخشهای صورت خود میشوند. معمولاً در این نوع پوست، ناحیهی T (پیشانی، بینی و چانه) چربتر از بقیه قسمتها است و ممکن است براق یا مستعد جوش باشد، در حالی که گونهها و اطراف چشم خشکتر یا نرمال هستند. البته الگوی مختلط میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد؛برای مثال برخی ممکن است فقط پیشانی و بینی بسیار چرب داشته باشند و سایر قسمتهای صورت نرمال باشد، یا برعکس پیشانی نسبتاً خشک ولی گونهها کمی چربتر باشند.
به همین خاطر تشخیص پوست مختلط گاهی دشوار است و نیاز به دقت در مشاهده رفتار پوست در نواحی مختلف دارد. یکی از نشانههای پوست مختلط، وجود منافذ بزرگ و جوشهای پراکنده در ناحیه T همراه با خشکی یا پوستهریزی در گونهها است. افرادی که پوست مختلط دارند ممکن است در بخشهای چرب صورت (مانند بینی) منافذ و نقاط سیاه مشاهده کنند، در حالی که هم زمان بخش های دیگر (مثلاً اطراف دهان یا گونهها) احساس کشیدگی یا خشکی داشته باشد. پوست مختلط همچنین ممکن است بنا بر تغییرات فصلی یا شرایط آب و هوا تغییر کند؛ به طور مثال در تابستان چربتر و در زمستان خشکتر شود. به دلیل وجود هر دو حالت چربی و خشکی، مراقبت از پوست مختلط کمی چالش برانگیز است و معمولاً نیاز است که قسمتهای مختلف صورت با روشها یا محصولات متفاوتی مدیریت شوند که در ادامهٔ مقاله به آن خواهیم پرداخت.
پوست حساس
پوست حساس تنها نوع پوستی است که بر اساس میزان تولید چربی دستهبندی نمیشود، بلکه ملاک آن واکنشپذیری و تحریکپذیری بالای پوست است. این نوع پوست ممکن است خشک، چرب یا مختلط باشد اما وجه مشترک در همه موارد حساس، آستانه تحمل پایین پوست در برابر عوامل خارجی است. پوست حساس به محرکهایی واکنش نشان میدهد که معمولاً پوستهای نرمال به راحتی آنها را تحمل میکنند؛ برای مثال استفاده از برخی محصولات آرایشی یا شویندههای قوی، تغییرات دما (هوای خیلی سرد یا خیلی گرم)، تماس با مواد حساسیتزا و حتی استرس میتواند در پوست حساس ایجاد واکنش کند.
علائم پوست حساس شامل احساس سوزش، خارش، قرمزی، التهاب قرمزی صورت یا بر افروختگی و در برخی موارد با ایجاد بیماری روزاسه و گاهی ایجاد دانههای ریز یا کهیر پس از مواجهه با محرکها است. در پوست حساس، سد محافظ طبیعی پوست تضعیف شده و به راحتی دچار از دست دادن رطوبت و نفوذ عوامل محرک و میکروبها میشود که نتیجه آن افزایش ریسک عفونتها و واکنشهای آلرژیک است. به دلیل همین شکنندگی، پوست حساس نیازمند مراقبت ویژه و ملایمت در برخورد است. بسیاری از افراد با پوست حساس، دچار مشکلات پوستی زمینهای مانند اگزما یا روزاسه نیز هستند که خود را به صورت حساسیت و التهاب نشان میدهد. در واقع پوست حساس میتواند همزمان خشک، چرب یا مختلط هم باشد و یک دستهبندی جداگانه صرفاً بر پایه واکنشپذیری پوست است. اگر پوست حساسی دارید، احتمالاً خودتان به خوبی از آن آگاهید زیرا واکنشهای آن را در برابر محصولات یا شرایط مختلف مشاهده کردهاید. مهمترین نکته برای این نوع پوست، احتیاط در انتخاب محصولات و روشهای مراقبتی است که در بخشهای بعدی به آن خواهیم پرداخت.
برای مشاوره و ثبتنام همین حالا تماس بگیرید
همکاران ما در Mahtiva آمادهاند تا شما را در مسیر ورود حرفهای به صنعت زیبایی همراهی کنند.
چرا آکادمی مهتیوا؟
پشتیبانی ۶ ماهه رایگان
اتاق مجهز برای تمرین و جذب مشتری در اختیارتان قرار میگیرد
مشاوره تخصصی تجهیز سالن و اتاق فیشیال متناسب با بودجه شما
اشکالگیری مشتری بهصورت رایگان
ارائه مدرک بینالمللی از DR SPILLER
معرفی به سازمان فنی و حرفهای کشور
شناخت مشکلات رایج پوستی (آکنه، لک، خشکی، اگزما و …)
در کنار شناخت انواع پوست، برخی مشکلات یا عوارض پوستی رایج وجود دارند که ممکن است برای هر فردی (با هر نوع پوستی) پیش بیاید. در ادامه مهمترین مشکلات پوستی را معرفی میکنیم و علل یا ویژگیهای هرکدام را به اختصار بیان میکنیم:
آکنه (جوش صورت)
آکنه یک اختلال شایع پوستی است که معمولاً از دوران نوجوانی آغاز میشود و با ظهور جوش های سر سیاه و سر سفید و جوش های التهابی شناخته میشود. وقتی منافذ پوست توسط چربی اضافی و سلول های مرده مسدود میشوند، باکتریها در آن رشد کرده و منجر به بروز جوش های قرمز یا چرکی میگردند. پوست های چرب به دلیل تولید زیاد سبوم و انسداد مکرر منافذ، بیش از سایر پوستها مستعد آکنه هستند. با این حال، آکنه فقط به پوستهای چرب محدود نمیشود و هر فردی ممکن است به دلایل هورمونی، ژنتیکی یا استرس دچار جوش شود. آکنه در صورت عدم درمان میتواند به ایجاد جای زخم یا اسکار منجر شود و حتی از نظر روحی بر اعتماد به نفس فرد تأثیر بگذارد؛ بنابراین درمان و کنترل بهموقع آن اهمیت دارد.یکی از روش های نوین که در کلینیک سلامت مهتیوا جهت درمان آکنه انجام می شود،روش ال ای دی تراپی صورت است که در صورت لزوم میتوانید مطلب فوق را مطالعه نمائید.
لکهای پوستی (هایپرپیگمانتاسیون)
لک یا تیرگیهای پوست به نواحی تیرهتر روی پوست گفته میشود که علت آن تجمع ملانین (رنگدانه) در پوست است. این لکها میتوانند به شکل کک و مک، خالهای مسطح، لکههای ناشی از آفتاب (لکهای سنی) یا ملاسما ظاهر شوند. قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید یکی از دلایل اصلی ایجاد لکهای پوستی است؛ اشعههای UVA و UVB خورشید میتوانند تولید ملانین را افزایش داده و باعث به وجود آمدن لکههای تیره مانند لکهای پیری و ملاسما شوند. ملاسما که گاهی لک بارداری هم نامیده میشود، معمولاً در اثر تغییرات هورمونی مثلاً دوران بارداری همراه با مواجهه با آفتاب ایجاد میشود و به صورت لک های قهوهای روی گونهها و پیشانی دیده میشود. همچنین جای جوش یکی دیگر از انواع هایپرپیگمانتاسیون است که به صورت لکهای قهوهای کمرنگ پس از بهبود آکنه روی پوست باقی میماند. هرچند لکهای پوستی معمولاً خطری برای سلامت ندارند، اما از نظر زیبایی برای بسیاری از افراد ناخوشایند بوده و به دنبال کمرنگ کردن یا از بین بردن آنها هستند.
خشکی پوست (دهیدراته شدن پوست)
خشکشدن پوست هم میتواند یک عارضهٔ موقتی باشد که برای هر پوستی اتفاق بیفتد. حتی افراد با پوست معمولی یا چرب ممکن است در شرایطی مانند هوای سرد زمستان یا قرار گرفتن در اتاقی با تهویه گرم و خشک، دچار خشکی و کم آبی پوست شوند. خشکی پوست باعث احساس کشیدگی، زبری و خارش میشود و در موارد شدیدتر ممکن است پوست شروع به پوسته دادن کند یا ترکهای ریز بردارد. اگر این خشکی شدید مدیریت نشود، ترکهای پوستی میتوانند راه ورود باکتریها را باز کرده و منجر به عفونتهای پوستی شوند یا زمینهساز مشکلاتی مانند اگزما گردند. خوشبختانه خشکی پوست در بسیاری موارد با اقدامات سادهای قابل رفع است: استفاده از مرطوب کننده های مناسب، پرهیز از شست و شوی بیش از حد با آب داغ و استفاده از پاکسازی صورت با بخور در محیط های خشک میتواند به جلوگیری از خشکی پوست کمک کند.
حساسیت و تحریکپذیری پوست
در ادامه شناخت انواع پوست و شناخت انواع مشکلات پوستی به حساسیت و تحریک پذیری پوست می رسیم.واکنشهای حساسیتی پوست یکی دیگر از مشکلات رایج است که میتواند برای هر کسی (خصوصاً افراد با پوست حساس) رخ دهد. این واکنشها زمانی اتفاق میافتند که پوست در تماس با یک ماده محرک یا آلرژیزا قرار میگیرد و علائمی چون قرمزی، خارش، سوزش، کهیر یا التهاب نشان میدهد. برای مثال، برخی افراد نسبت به ترکیبات معطری که در محصولات آرایشی وجود دارد حساسیت نشان میدهند و پس از مصرف یک کرم یا عطر، پوستشان قرمز و ملتهب میشود.
یا افرادی که پوست بسیار حساسی دارند ممکن است با تغییر دما یا پس از دوش آب گرم دچار خارش و قرمزی شوند. پوست حساس و تحریکشده در اثر واکنشهای شدید ممکن است سد محافظتی خود را از دست بدهد و در نتیجه مستعد ورود میکروبها و عوامل آلرژیزا شود که احتمال عفونت یا آلرژیهای ثانویه را افزایش میدهد. به عنوان نمونه، درماتیت تماسی آلرژیک یک نوع اگزمای ناشی از حساسیت است که تماس پوست با مادهای حساسیتزا (مثل نیکل در بدلیجات یا برخی ترکیبات شیمیایی) باعث قرمزی شدید و تاول زدن پوست میگردد. به طور کلی، در مواجهه با علائم حساسیت پوستی، قطع تماس با عامل محرک و استفاده از کرمهای تسکیندهنده یا مشورت با پزشک توصیه میشود.
اگزما
اگزما یک بیماری التهابی مزمن پوست است که با خشکی شدید، خارش و التهاب مزمن شناخته میشود. شایعترین نوع اگزما، درماتیت آتوپیک است که معمولاً از کودکی آغاز شده و حالت پوست خشک و حساس همراه با لکههای قرمز و خارشدار ایجاد میکند. وست افراد مبتلا به اگزما به دلیل جهشهای ژنتیکی دچار اختلال در سد محافظ شده و آب را به خوبی حفظ نمیکند، به همین دلیل بسیار خشک و ترکخورده میشود. عوامل محرک گوناگونی میتوانند موجب شروع یا تشدید حملات اگزما شوند، از جمله مواد آلرژن (گرد و غبار، موی حیوانات)، برخی غذاها، استرس، تعریق یا حتی پوشیدن لباسهای زبر.ضایعات اگزما معمولاً به شکل لکههای قرمز خشک (اغلب در پشت زانو، داخل آرنج، روی دستها یا گونهها) ظاهر میشوند که خارش شدیدی دارند. خاراندن این نواحی میتواند به زخمشدن پوست و ورود عفونت منجر شود، بنابراین کنترل خارش اهمیت زیادی دارد. درمان اگزما عمدتاً شامل مرطوب نگه داشتن مداوم پوست و استفاده از کرمهای ضدالتهاب و مخصوص پوست خشک تحت نظر پزشک است.
روزاسه
روزاسه یک بیماری پوستی شایع (بهویژه در افراد با پوست روشن) است که خود را با قرمزی مزمن و برافروختگی چهره نشان میدهد. در روزاسه، معمولاً نواحی مرکزی صورت مانند بینی، گونهها و پیشانی دچار قرمزی پایدار یا دورهای میشوند. این قرمزی ممکن است شبیه به حالت گر گرفتگی یا آفتاب سوختگی خفیف باشد که از بین نمیرود. علاوه بر قرمزی، برجستگیها و جوشهای ریز نیز روی پوست ظاهر میشود که شبیه آکنه هستند اما در واقع مربوط به روزاسه بوده و سرسیاه یا سرسفید ندارند.
رگهای خونی سطحی در ناحیهی بینی و گونهها ممکن است در اثر روزاسه نمایان و قابل رؤیت شوند. روزاسه معمولاً از سنین میانسالی (۳۰ سال به بعد) شروع میشود و سیر آن به صورت دورههای تشدید و بهبود است؛ یعنی گاهی علائم شدت مییابند و سپس فروکش میکنند. عوامل متعددی به عنوان محرک تشدید روزاسه شناخته شدهاند، از جمله قرارگیری در معرض گرما یا سرمای شدید، نوشیدن مشروبات الکلی، خوردن غذای تند، استرس و نور خورشید. روزاسه یک بیماری مزمن است و علاج قطعی ندارد، اما با مراقبت مناسب میتوان علائم آن را کنترل کرد. درمانهای روزاسه شامل کرمهای موضعی (مثلاً مترونیدازول)، داروهای خوراکی (آنتیبیوتیکها یا ایزوترتینوین در موارد شدید) و لیزر درمانی برای کاهش قرمزی عروق خونی است. نکته مهم در مواجهه با روزاسه، پرهیز از عوامل محرک و محافظت پوست در برابر آفتاب است.
ارتباط بین نوع پوست و مشکلات پوستی
نوع پوست شما میتواند روی احتمال و شدت بروز مشکلات پوستی مختلف تأثیر بگذارد. به بیان دیگر، برخی مشکلات در بعضی انواع پوست رایجتر هستند. البته تأکید میکنیم که هیچ قاعدهٔ مطلقی وجود ندارد و هر شخصی ممکن است مستقل از نوع پوست خود دچار یک مشکل پوستی بشود. در این بخش، به ارتباط های شناخته شده بین انواع پوست و عوارض پوستی اشاره میکنیم:
پوست چرب و آکنه
همانطور که اشاره شد، پوستهای چرب به خاطر تولید بالای چربی و انسداد آسان منافذ، زمینهی مناسبی برای ایجاد آکنه دارند. در دوران نوجوانی که غدد چربی تحت تأثیر هورمونها فعالترند، بسیاری از افراد با پوست چرب دچار جوشهای متعدد میشوند. تحقیقات نشان میدهد آکنه بهطور مستقیم با تولید سبوم اضافی در پوست در ارتباط است و به همین دلیل در افراد با پوست خیلی چرب شدیدتر دیده میشود. البته افراد با پوست نرمال یا حتی خشک نیز میتوانند آکنه بزنند، اما احتمال و شدت آن در پوستهای چرب به مراتب بیشتر است. خبر خوب این است که با مراقبت منظم و استفاده از محصولات مناسب پوست چرب ، میتوان تا حد زیادی جلوی شکلگیری آکنه را گرفت.
پوست خشک و اگزما
پوست خشک به دلیل کمبود رطوبت و چربی محافظ، مستعد تحریک و التهاب است. در مواردی که خشکی پوست شدید باشد و ترکهای ریزی در سطح آن ایجاد شود، مواد حساسیتزا یا میکروبها به راحتی میتوانند وارد لایههای پوست شوند و یک پاسخ التهابی ایجاد کنند. از این رو، مشکلاتی مانند اگزما و درماتیت تماسی در افرادی با پوست خشک شیوع بیشتری دارد. اگزما همانطور که پیشتر بیان شد، با خشکی شدید پوست همراه است و پوست خشک بستر مساعدی برای شروع یا تشدید اگزما فراهم میکند. همچنین پوست خشک نسبت به محرکهای خارجی حساستر میشود؛ مثلاً استفاده از صابونهای قوی میتواند در پوست خیلی خشک باعث سوزش و قرمزی شود، در حالی که همین محصول روی پوست نرمال مشکلی ایجاد نمیکند. بنابراین میتوان گفت خشکی بیش از حد خود یک عامل مستعدکننده برای بسیاری از مشکلات پوستی از قبیل اگزما، ترکهای پوستی، خارش مزمن و حتی عفونت است و باید جدی گرفته شود.
پوست حساس و بیماریهای التهابی
پوست حساس به دلیل ضعف سد دفاعی و واکنشپذیری بالا، بیشتر در معرض برخی اختلالات التهابی مزمن قرار دارد. برای مثال، روزاسه که یک التهاب مزمن همراه با قرمزی صورت است، در افراد با پوست حساس بیشتر دیده میشود و بسیاری از مبتلایان به روزاسه گزارش میکنند که پوست حساسی دارند یا به برخی محصولات واکنش نشان میدهند. همچنین اگزما و کهیر در افرادی که پوست حساسی دارند شیوع بالاتری دارد، چرا که پوست آنها نسبت به آلرژنها یا محرکها تحمل کمتری دارد. به طور کلی، پوست حساس مستعد شعلهور شدن مشکلات زیرجلدی است؛ یعنی مثلاً اگر زمینهٔ ژنتیکی کمی برای اگزما یا رزاسه وجود داشته باشد، پوست حساس احتمال بروز و شدت گرفتن آن را بالاتر میبرد.
نکته دیگر آنکه خود پوست حساس میتواند پیامد برخی از بیماریهای پوستی باشد؛ مثلاً افرادی که دچار پسوریازیس یا آکنه هستند، در طی دوره بیماری پوستشان حساستر میشود و باید مراقبت بیشتری داشته باشند. بنابراین میان پوست حساس و مشکلات پوستی یک رابطه دو سویه برقرار است: پوست حساس زمینه مشکلات را بیشتر میکند و وجود برخی مشکلات نیز حساسیت پوست را تشدید مینماید.یکی از محصولات مناسب جهت درمان پوست حساس کرم پیلینگ جوجوبا است که ساخت دکتر اسپیلر است.
پوست مختلط و مشکلات ترکیبی
افرادی که پوست مختلط دارند ممکن است ترکیبی از مشکلات پوست چرب و خشک را تجربه کنند. به طور مثال، در ناحیهی T صورتشان که چربتر است مستعد آکنه و جوشهای سرسیاه باشند، در حالی که در ناحیهی گونهها احساس کشیدگی یا حتی اگزمای خفیف داشته باشند. پوست مختلط بسته به فصل و شرایط میتواند دستخوش تغییراتی شود؛ مثلاً در تابستان قسمتهای چرب آن بیش از حد براق و جوشدار گردد و در زمستان بخشهای خشک آن دچار قرمزی و خارش شود. بنابراین مشکلات پوست مختلط نیز ماهیت دوگانه دارد: از یک سو باید چربی اضافی و جوشها در بخشهای چرب کنترل شود و از سوی دیگر، خشکی و حساسیت بخشهای خشک مدیریت گردد. خوشبختانه اکثر مشکلات پوست مختلط با مراقبت منطقهای قابل کنترل است.
پوست نرمال و مشکلات احتمالی
پوست نرمال در حالت عادی کمدردسرترین نوع پوست است و به خودی خود معمولاً دچار مشکل خاصی نمیشود؛ نه چربی مزاحمی دارد و نه خشکی آزاردهنده. با این حال، این به معنی مصونیت کامل پوست نرمال از عوارض پوستی نیست. عوامل خارجی مانند نور خورشید، آبوهوای نامساعد یا سبک زندگی ناسالم میتوانند حتی بر پوستهای نرمال هم اثر منفی بگذارند. برای مثال، قرار گرفتن طولانی در آفتاب بدون ضدآفتاب میتواند در پوست نرمال نیز ایجاد لک یا چروک زودرس کند؛ یا استرس شدید میتواند در فردی با پوست نرمال هم منجر به بروز جوشهای موقتی شود.
همچنین همانطور که گفته شد با افزایش سن، پوست نرمال رطوبت و چربی خود را به تدریج از دست میدهد و ممکن است به سمت خشک شدن و ایجاد چین و چروک برود. پس افراد با پوست معمولی هم باید مراقب باشند و مراقبتهای پایه (مانند مرطوبسازی و محافظت در برابر آفتاب) را انجام دهند تا دچار مشکلاتی نظیر خشکی شدید، لکههای تیره یا چروک زودهنگام نشوند.
به طور خلاصه، نوع پوست شاخصی از تمایلات کلی پوست شماست (برای مثال تمایل به چرب شدن یا خشک شدن) و میتواند احتمال برخی مشکلات را کم یا زیاد کند، اما تضمینکنندهٔ عدم بروز مشکلات نیست. هر پوستی – چه خشک، چه چرب و چه نرمال – اگر به خوبی مراقبت نشود یا در معرض شرایط آسیبزا قرار گیرد، ممکن است دچار عارضه شود. مهم این است که با شناخت نوع پوست خود، اقدامات پیشگیرانهی مناسب را انجام دهید تا ریسک مشکلات شایع مرتبط با آن را کاهش دهید.
برای مشاوره و ثبتنام همین حالا تماس بگیرید
همکاران ما در Mahtiva آمادهاند تا شما را در مسیر ورود حرفهای به صنعت زیبایی همراهی کنند.
آمادهسازی پوست برای مراقبت و پاکسازی بر اساس نوع پوست
حالا که با نوع پوست خود و مشکلات محتمل آن آشنا شدید، میتوانیم دربارهی روشهای مراقبت و پاکسازی متناسب با هر نوع پوست صحبت کنیم. داشتن یک روتین پوستی روزانه که مخصوص نیازهای پوست شما تنظیم شده باشد،نقش کلیدی در سلامت و زیبایی پوست ایفا میکند. در این بخش، نکات کاربردی برای پاکسازی و مراقبت از هر نوع پوست را بیان میکنیم:
پاکسازی پوست چرب
اگر پوست چرب دارید، تمرکز روتین شما باید بر کنترل چربی اضافه و جلوگیری از انسداد منافذ باشد. شستوشوی روزانه صورت با پاککننده های ملایم حاوی اسید سالیسیلیک یا بنزوئیل پراکسید توصیه میشود، چرا که این ترکیبات به باز کردن منافذ و کاهش باکتریهای مولد جوش کمک میکنند.پس از شستوشو، از محصولات فاقد چربی که منافذ را مسدود نکنند استفاده کنید، چه در انتخاب مرطوبکننده و چه ضدآفتاب. برخلاف تصور رایج، پوست چرب نیز به مرطوبکننده نیاز دارد؛ تنها کافی است مرطوبکنندهای سبک، بر پایه آب و عاری از روغن انتخاب کنید تا بدون احساس سنگینی، رطوبت لازم را به پوست برساند.همچنین مراقب عوامل تشدیدکننده باشید: مثلاً عرق کردن میتواند منافذ پوست چرب را تحریک به آکنه کند، بنابراین حتماً بعد از ورزش یا تعریق زیاد، هرچه زودتر صورت خود را با آب ولرم و شوینده مناسب بشویید.به طور خلاصه،پاکسازی منظم، استفاده از محصولات کنترلکننده چربی و پرهیز از عوامل مسدود کننده منافذ، راز مدیریت پوست های چرب است.
پاکسازی پوست خشک
مهمترین هدف در مراقبت از پوست خشک، حفظ رطوبت طبیعی پوست و تقویت سد محافظ آن است. برای پاکسازی پوست خشک، از یک پاککنندهی ملایم و فاقد صابون و عطر استفاده کنید تا چربی طبیعی پوست کمتر زدوده شود. شستوشوی بیش از حد میتواند خشکی را تشدید کند؛ یکبار شستن صورت در شبانهروز (شبها) کفایت میکند و صبحها میتوان با آب ساده صورت را آبکشی کرد. بلافاصله پس از شستن و خشک کردن ملایم صورت، تا زمانی که پوست کمی مرطوب است، از یک مرطوبکنندهی قوی حاوی ترکیبات جذبکننده رطوبت (هیومکتانتها) مانند گلیسیرین یا هیالورونیک اسید استفاده کنید.
کرم های حاوی سرامید نیز برای پوست خشک مفیدند، چون به ترمیم چربیهای از دست رفته سد پوستی کمک میکنند. در صورت خشکی شدید یا پوستهریزی، استفاده از کرمهای سنگین و غلیظ (چرب) به جای لوسیونهای سبک توصیه میشود تا رطوبت مدت بیشتری در پوست حبس شود. همچنین در محیط منزل میتوان از دستگاه بخور برای افزایش رطوبت هوا بهره برد. فراموش نکنید که پوست خشک به محافظت در برابر آفتاب نیز نیاز دارد، چون اشعه فرابنفش میتواند خشکی و پیری پوست را تشدید کند. بنابراین یک ضدآفتاب مرطوبکننده با SPF مناسب در طول روز برای پوست خشک ضروری است.
پاکسازی پوست مختلط
چالش پوست مختلط آن است که بخشهای مختلف صورت نیازهای متفاوتی دارند. به همین دلیل، گاهی لازم است برای هر قسمت از صورت رویکرد مخصوصی داشته باشید. به عنوان مثال، ممکن است پیشانی و بینی شما چرب باشند؛ در این نواحی از محصولات مخصوص پوست چرب (مثلاً ژلهای سبکتر یا لوسیونهای فاقد چربی) استفاده کنید. در مقابل، گونههای شما خشک هستند؛ پس همزمان یک کرم قوی تر و مرطوب کننده تر را برای بخش گونه به کار ببرید.
این روش که به آن چندمرطوبکننده یا Multi-Moisturizing گفته میشود، کمک میکند هر قسمت از پوست ترکیبی، دقیقا آنچه را نیاز دارد دریافت کند. برای پاکسازی پوست مختلط، یک شوینده ملایم انتخاب کنید که پوست را بیش از حد خشک نکند.پس از شستوشو میتوانید از تونرهای بدون الکل در ناحیه T استفاده کنید تا چربی اضافه را بگیرید. در طول روز اگر ناحیه پیشانی و بینی براق شدند، از برگههای جاذب چربی برای برداشتن روغن اضافی بهره ببرید. به طور کلی، رمز موفقیت در مدیریت پوست مختلط، انعطافپذیری در روتین است؛ یعنی بر حسب نیاز پوست در هر بخش، از محصولات مناسب همان بخش استفاده کنید و از به کار بردن یک محصول واحد بر روی کل صورت که ممکن است برای بخشی نامناسب باشد پرهیز نمایید.
پاکسازی پوست نرمال
اگر خوش شانس هستید و پوست نرمال دارید، یک روتین مراقبتی ساده و ثابت برای شما کافی است. پوست نرمال مشکل خاصی ندارد اما همچنان به پاکسازی، رطوبترسانی و محافظت احتیاج دارد تا سلامت و طراوت خود را حفظ کند. روتین پایه پیشنهادی برای پوستهای معمولی عبارت است از: شستن روزانه صورت با یک شوینده ملایم، استفاده از مرطوبکننده سبک صبح و شب، و بهکاربردن ضدآفتاب در طول روز. همین اقدامات ساده، پوست نرمال را در وضعیت عالی نگه میدارد و از بروز مشکلات آینده جلوگیری میکند.
توصیه میشود محصولات خیلی قوی (مثلاً کرمهای لایهبردار قوی یا درمانهای مخصوص آکنه) را بدون ضرورت بر روی پوست نرمال استفاده نکنید، چون ممکن است تعادل آن را به هم بزند. یک مرطوبکننده حاوی ترکیبات مفیدی مثل هیالورونیک اسید و ویتامینها میتواند به حفظ شادابی پوست شما کمک کند. همچنین هر چند پوست شما مستعد آکنه نیست، باز هم انتخاب محصولات غیرکومدوژنیک یک عادت خوب است تا احتمال جوشهای اتفاقی به حداقل برسد. در نهایت، حتی پوستهای نرمال نیز از سبک زندگی سالم بهره میبرند؛ رژیم غذایی متعادل، خواب کافی و دوری از سیگار به شفافیت و زیبایی هرچه بیشتر پوست شما کمک خواهد کرد.
پاکسازی پوست حساس
مراقبت از پوست حساس نیازمند دقت و صرف زمان است. نخستین گام، شناسایی و دوری از عوامل تحریک کننده مخصوص پوست خودتان است؛ برای این کار میتوانید با یک متخصص پوست با تجربه مانند مهتاب درویش مشورت کنید تا محرکهای احتمالی را بیابید. به طور کلی افراد با پوست حساس باید از ترکیبات خشن و محرک در محصولات اجتناب کنند. هر مادهای که احتمال ایجاد حساسیت دارد – مانند عطرها، رنگهای مصنوعی، الکل، اسیدهای قوی مثلاً گلیکولیک اسید درصد بالا و نگهدارنده های قوی میتواند برای پوست حساس مشکل ساز شود. به جای آن، به دنبال محصولات دارای برچسب «فاقد عطر»، «Hypoallergenic» (ضدحساسیت) و حاوی ترکیبات تسکیندهنده (مثل آلوئهورا، سرامید، نیاسینامید و …) باشید.
پاککنندههای پوست حساس باید بسیار ملایم و بدون کف زیاد باشند؛ ترجیحاً از شیر پاک کن ها یا ژل های شست و شوی مخصوص پوست حساس استفاده کنید و صورتتان را با آب ولرم (نه داغ) بشویید. بعد از پاکسازی، حتماً یک مرطوبکنندهی ساده و غنی روی پوست بزنید تا سد رطوبتی تقویت شود. ضدآفتاب را فراموش نکنید، اما از نوع مینرال (فیزیکی) آن استفاده کنید چون ضدآفتابهای شیمیایی ممکن است برای پوست شما تحریککننده باشند. در صورتی که با وجود همه این مراقبتها باز هم دچار قرمزی یا سوزش غیر قابل کنترل شدید، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا درمانهای تخصصیتر (مانند کرمهای دارویی ضدالتهاب) برایتان تجویز شود.
علاوه بر مراقبتهای روزانهٔ فوق، برخی از اقدامات و فناوریهای جدید نیز میتوانند به بهبود وضعیت پوست شما (در کنار روتین مناسب) کمک کنند. برای مثال، ال ای دی تراپی صورت با دستگاه درمالاکس یک نوع درمان غیرتهاجمی است که با تاباندن نورهای رنگی خاص به پوست انجام میشود. تحقیقات نشان داده است نور قرمز LED میتواند با کاهش التهاب و تحریک تولید کلاژن به جوانسازی پوست و کاهش چین و چروک کمک کند، و نور آبی LED با از بین بردن باکتری های ایجاد کننده آکنه، به بهبود جوشهای پوستی بیانجامد. بنابراین این روش میتواند برای افرادی با پوست چرب و مستعد جوش (نور آبی) یا کسانی که به دنبال جوانسازی صورت و کاهش علائم پیری هستند (نور قرمز) مفید باشد.
از طرف دیگر، یادگیری اصول صحیح پاکسازی و مراقبت پوست در خانه نیز اهمیت زیادی دارد. شرکت در دوره های آموزش فیشیال و پاکسازی صورت به شما می آموزد چگونه با روش های علمی و ایمن پوست خود را تمیز کرده و ماساژ دهید، از چه ماسکها و لایه بردار هایی استفاده کنید و در کل یک روتین حرفه ای در منزل داشته باشید. این دانش بهویژه برای پوستهای مشکلدار ارزشمند است، چرا که میتوانید بدون آسیبرساندن، به پاکسازی عمقی پوست بپردازید.
در نهایت، اگر با مشکلات جدی تری مانند چروک های عمیق، افتادگی پوست یا جای زخم های آکنه مواجهاید، میتوانید از خدمات جوانسازی صورت در کلینیک تخصصی مهتیوا بهره بگیرید. این خدمات (مانند میکرونیدلینگ، لیزر درمانی، پیلهای شیمیایی ملایم و …) توسط متخصصین ارائه می شود و می تواند مکملی برای مراقبت های روزمره شما باشد. به یاد داشته باشید ترکیب یک روتین منظم خانگی با مشاوره و خدمات حرفه ای، بهترین نتیجه را برای سلامتی و زیبایی پوست به همراه خواهد داشت.
سوالات متداول درباره شناخت انواع پوست و مراقبت پوستی
چگونه نوع پوست خود را تشخیص دهم؟
برای تشخیص نوع پوست، یک روش ساده و کاربردی روش «مشاهده و انتظار» است. ابتدا صورت خود را با یک شوینده ملایم بشویید و کاملاً خشک کنید. هیچ محصولی (کرم یا تونر) به پوست نزنید و ۳۰ دقیقه صبر کنید. سپس در آینه نگاه کنید و حس پوستتان را ارزیابی کنید: اگر تمام سطح صورت شما براق شده و چربی قابل مشاهده است، پوستتان چرب است؛ اگر احساس کشیدگی و خشکی میکنید یا پوستههای ریز روی پوست میبینید، پوست شما خشک است؛ اگر فقط در ناحیه پیشانی و بینی (منطقه T) چربی و برق وجود دارد ولی بقیه قسمت ها خشک یا نرمال است، پوستتان مختلط است و اگر نه زیاد چرب است و نه خشک (و احساس راحتی دارید، در دسته پوست نرمال قرار میگیرد. همچنین به واکنش پوستتان توجه کنید: مثلاً اگر پس از شست و شو طی نیم ساعت پوست شما قرمز شد یا احساس خارش و سوزش داشتید، این میتواند نشانه پوست حساس باشد.
آیا ممکن است نوع پوست من در طول زمان تغییر کند؟
بله، نوع پوست یک وضعیت ثابت و همیشگی نیست و میتواند تحت تأثیر عوامل مختلف در طول زندگی تغییر نماید. سن یکی از عوامل مهم است؛ معمولاً پوست در سنین نوجوانی به دلیل هورمونها چربتر میشود و با افزایش سن به سمت خشکی میرود. همچنین تغییرات فصلی مؤثرند؛ ممکن است در تابستان ها پوستتان کمی چرب تر و در زمستان ها خشک تر باشد. تغییرات هورمونی مانند دوران بارداری، یائسگی یا مشکلات تیروئید نیز میتوانند موقتاً نوع پوست را تغییر دهند.
به علاوه سبک زندگی و شرایط محیطی تأثیرگذارند؛ استرس شدید، رژیم غذایی، مصرف آب، داروها و حتی میزان خواب شما میتواند بر میزان چربی و رطوبت پوست اثر بگذارد. برای مثال، ممکن است فردی در یک دوره پرتنش یا بعد از تغییر محل زندگی متوجه تغییراتی در پوستش شود. بنابراین طبیعی است که نوع پوست شما در برهه هایی از زندگی دستخوش تغییر شود. توصیه میشود هر چند وقت یک بار مجدداً پوست خود را ارزیابی کنید و در صورت لزوم محصولات و روتین خود را متناسب با وضعیت جدید تنظیم نمایید.
آیا فقط افرادی که پوست چرب دارند دچار آکنه میشوند؟
خیر، آکنه میتواند در انواع مختلف پوست بروز کند و محدود به پوست های بسیار چرب نیست. درست است که پوست چرب به دلیل چربی اضافی و منافذ مستعد گرفته شدن، بستر مساعد تری برای ایجاد جوش فراهم میکند، اما افراد با پوست نرمال یا حتی خشک هم ممکن است به دلایل دیگر جوش بزنند. برای نمونه، استرس، تغییرات هورمونی (مثل دوران قاعدگی یا بلوغ)، مصرف برخی داروها یا استفاده از محصولات نامناسب میتواند در فردی با پوست نرمال نیز آکنه ایجاد کند. حتی پوست خشک اگر به اندازه کافی مرطوب نشود، میتواند با تولید چربی جبرانی واکنش نشان دهد که خود منجر به جوشهای کوچک میشود.
طبق نظر متخصصان، همهی انواع پوست در صورت عدم رسیدگی میتوانند مستعد آکنه باشند و به همین دلیل توصیه میشود حتی اگر پوست غیرچربی دارید، باز هم از محصولات ملایم و غیرکومدوژنیک استفاده کنید و پوست را تمیز نگه دارید. البته شدت و فراوانی آکنه معمولاً در پوستهای چرب بیشتر است، ولی خلاصه اینکه: داشتن پوست خشک یا معمولی تضمین نمیکند که هرگز جوش نخواهید زد.
برای پوست حساس از چه محصولات و روشهایی استفاده کنم؟
اگر پوست حساسی دارید، مهم ترین اصل این است که روتین خود را تا حد امکان ساده و ملایم نگه دارید. از پاک کننده های بدون عطر، بدون الکل و دارای pH متعادل استفاده کنید و از شست و شوی بیش از حد (بیش از دو بار در روز) بپرهیزید. پس از شست و شو، حتماً از یک مرطوبکننده هیپوآلرژنیک (ضدحساسیت) استفاده کنید که فاقد عطر و مواد نگهدارنده محرک باشد. در انتخاب محصولات مراقبتی، برچسبها را بررسی کنید؛ عباراتی مثل Fragrance-Free (فاقد عطر) و Dermatologist Tested نشانه های خوبی هستند. از مصرف لایه بردار های فیزیکی خشن (اسکراب های دانه دار) یا شیمیایی قوی خودداری کنید، چون پوست حساس تحمل این قبیل کارها را ندارد.
به جای آن، میتوانید از ماسک های تسکین دهنده حاوی موادی چون جو دوسر کلوئیدی یا آلوئهورا استفاده کنید. همچنین بهرهگیری از تکنیکهای صحیح مراقبتی مانند آموزش ماساژ صورت برای فیشیال میتواند به آرامسازی پوست و بهبود گردش خون کمک کند، به شرط آنکه با فشار ملایم و محصولات مناسب پوست حساس انجام شود. ضد آفتاب برای پوست حساس ضروری است، اما نوع فیزیکی (حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید) را انتخاب کنید چون کمتر موجب تحریک میشود. اگر نمی دانید کدام محصولات برای شما مناسب ترند، بهتر است با یک متخصص پوست مشورت کنید. متخصص میتواند برنامهای مخصوص پوست شما طراحی کند و گاهی با تجویز محصولاتی نظیر کرمهای حاوی نیاسینامید یا سرامید به تقویت سد دفاعی پوست شما کمک کند. همچنین پزشک در صورت لزوم، درمانهای پزشکی مانند کرم های کورتونی ضعیف یا آنتی هیستامین های موضعی را برای کنترل التهاب و خارش پیشنهاد خواهد داد. فراموش نکنید که مراقبت از پوست حساس نیاز به صبر دارد؛ با حوصله روتین خود را ادامه دهید و از تغییر مکرر محصولات بپرهیزید تا پوستتان به یک روند ثابت عادت کند.
آیا ممکن است پوست همزمان هم حساس و هم چرب (یا خشک) باشد؟
بله، قطعاً ممکن است. در واقع پوست حساس یک دسته بندی جداگانه بر اساس واکنش پذیری پوست است و مستقل از میزان چربی پوست در نظر گرفته میشود. به عبارت دیگر، پوست حساس میتواند هم زمان خشک، معمولی، چرب یا مختلط باشد. برای مثال، شما ممکن است پوستی داشته باشید که از نظر چربی در محدوده نرمال یا حتی کمچرب است، اما به دلیل ضعف سد دفاعی یا دلایل ژنتیکی، نسبت به محرکها بسیار حساس باشد. یا شخصی را در نظر بگیرید که پیشانی و بینی چربی دارد (ویژگی پوست مختلط) ولی گونههای او علاوه بر خشکبودن، دچار قرمزی و خارش شدید در برابر هوای سرد میشوند (ویژگی پوست حساس).
در چنین مواردی باید دو جنبه پوست را هم زمان مدیریت کنید: از یک سو چربی اضافی را کنترل کنید و از سوی دیگر تحریکپذیری را کاهش دهید. بنابراین اگر پوست شما هم حساس و هم چرب (یا خشک) است، ترکیبی از توصیههای گفتهشده برای هر دو نوع را بهکار گیرید. مثلاً شوینده ملایم و مرطوب کننده فاقد عطر (برای جنبه حساسیت) و استفاده از تونر یا سرم کنترلکننده چربی روی ناحیه T (برای جنبه چربی) میتواند راهکار مناسبی باشد. در صورت پیچیده بودن وضعیت، مراجعه به متخصص پوست بهترین راهنمای شما در نحوهی مراقبت خواهد بود.
بدون دیدگاه